[Series Tâm Lý và Bệnh Chứng] Antisocial Personality Disorder (bệnh rối loạn nhân cách và phản xã hội)

Sau hai khoá học về tâm lý, tôi quyết định thực hiện một loạt bài viết về vấn đề tâm lý học, tập trung chủ yếu vào các loại bệnh tâm thần, một phần là vì tôi thấy nó rất thú vị, một phần vì bệnh tâm lý tuy đã tồn tại lâu nhưng kiến thức về nó của người Việt Nam mình còn chưa được phổ cập lắm. Đa số mọi người đều cho rằng “thằng đó bị quỷ ám, bị ma nhập mới làm như vậy” nhưng thực sự là không phải. Tôi làm nên series tâm lý học và bệnh chứng này để cho thấy một điều rằng ranh giới giữa cái gọi là bình thường và khùng điên rất là mỏng manh.

Những bài này đều là do mình tôi tự viết dựa trên những gì đã học và tham khảo từ cuốn từ điển DSM-IV. Cuốn sách có thể được coi là Kinh Thánh của các nhà tâm lý học về các bệnh chứng vì nó liệt kể đầy đủ những dấu hiệu, độ tuổi phát tác, thường xảy ra nhiều ở những môi trường nào…của từng loại bệnh. Và các ví dụ được lấy từ cuốn Case Book, hoặc là tìm và lược dịch từ trên mạng, đều là những trường hợp có thật, xảy ra thật.

Bệnh chứng đầu tiên mà tôi chọn là bệnh Antisocial personality disorder hay còn gọi là socialpath, hoặc psychopath mà dịch ra theo Việt Nam mình là “Rối loạn nhân cách phản xã hội.” Nó thuộc dạng bệnh về nhân cách con người và là một trong những bệnh tâm lý mà các kẻ giết người hàng loạt (serial killers) thường hay mắc phải.

Dennis Lynn Rader (hình) là một kẻ giết người hàng loạt ở Mỹ được biết dưới biệt danh BTK Killer. “BTK” mang nghĩa Trói (bind), hành hạ (Torture) và giết (kill), nó cũng là chữ ký bỉ ổi của hắn ta. Sau mỗi lần thực hiện xong một vụ, hắn lại gửi một lá thư dài với đầy đủ các chi tiết hắn hành hạ nạn nhân ra sao, giết như thế nào đến cho cảnh sát và những tờ báo địa phương nơi xảy ra vụ sát hại. Và trong khoảng thời gian 30 năm, hắn đã sát hại tổng cộng mười người. Có thể thấy rất rõ ràng rằng Rader không hề có chút nhận thức về lương tri, coi thường và xâm hại đến quyền lợi của người khác. Và chính những điều này mà Rader được coi là mắc chứng bệnh Rối loại nhân cách phản xã hội (Antisocial Personality Disroder).

Nạn nhân và vật chứng của BTK.

Một trường hợp khác đó là Henry Lee Lucas (hình). Hắn đã thừa nhận mình từng giết 360 người từ phụ nữ, trẻ em, người già, bằng các phương thức khác nhau như đâm , bắn, làm nghẹt thở… trong suốt 32 năm. Và 6 năm cuối cùng trong đế chế kinh khủng của mình, hắn bắt tay với Elwood Toole, kẻ đã tàn sát 50 người mà hắn cho là “không đáng để sống”. Và tất cả kết thúc khi Lucas thú nhận là đã giết và cắt khúc người vợ lẽ 15 tuổi của hắn đồng thời cũng là cháu của Toole. Tên máu lạnh này còn thú nhận rằng “Khi tôi vừa xong một vụ, tôi liền quên nó mất tiêu”. Toole cũng chẳng kém gì đồng bọn của mình, “Tôi nghĩ giết người giống hút một điếu thuộc vậy, tựa như một thói quen khác thôi.” Lucas và Toole đã được xác nhận là mắc chứng Rối loạn nhân cách phản xã hội.
Nhưng không phải những kẻ giết người máu lạnh nào cũng mắc chứng bệnh này. Một kẻ tội phạm, dù có ác độc đến đâu, thì cũng có những người thân thuộc, những người mà hắn yêu thương và trong bất cứ trường hợp nào, hắn cũng không thể xuống tay sát hại được. Và đó chính là điểm để phân biệt giữa một tên tội phạm máu lạnh và một kẻ tội phạm mắc chứng rối loạn nhân cách phản xã hội. Bởi kẻ mắc bệnh này không hề có một tí ti cảm xúc gì với những người mà hắn giết hại, dù đó là người thân nhất của hắn. Quan hệ máu mủ, gia đình, ruột rà không là gì với những kẻ này cả. Trong thế giới của hắn, chỉ có hắn là nhất.

Theo cuốn DSM-IV, bệnh rối loạn nhân cách phản xã hội thường bao gồm việc coi thường và xâm hại đến quyền lợi của người khác. Và dấu hiệu của bệnh này thường bắt đầu sớm ở thời thơ ấu, hoặc những giai đoạn đầu tuổi thiếu niên và tiếp tục cho đến khi trưởng thành. Bởi vì lừa dối và giả tạo là hai đặc điểm chính của bệnh này nên khi chuẩn đoán, sự liên kết giữa các nguồn thông tin về bệnh lý ở nơi điều trị và các nguồn thông tin lân cận từ các mối quan hệ xung quanh là đặc biệt Cần thiết.

Một bệnh nhân được coi là mắc chứng bệnh “rối loạn nhân cách phản xã hội” phải từ 18t trở lên, và phải có một vài dấu hiệu đáng lo ngại về đạo đức, hành xử, và kiềm chế bản thân trước độ tuổi 15. Ví dụ về những dấu hiệu đó bao gồm hành vi hung hăng gây gổ với mọi người, hành hạ thú vật, hăm dọa người khác, đánh nhau, hoặc dùng vũ khí có thể gây thương tích nghiêm trọng cho người khác như súng, dao, ná, chai bể… Có hành động gây thưởng tổn cho người và động vật (về mặt thể xác) . Có hành vi trộm cắp và khống chế nạn nhân. Có hành vi bắt buộc người khác quan hệ với mình. Phá hoại Tài sản của dân chúng như phóng hoả gây thiệt hại lớn. Dùng những lời nói dối ngon ngọt để mang lợi về mình. Những dấu hiệu này phải được lặp đi lặp lại và xâm hại đến quyền lợi của người khác, tiếp tục cho đến khi trưởng thành.

Bệnh nhân với chứng bệnh này thường không thích ứng được với những Tiêu chuẩn chừng mực của xã hội hoặc có những hành động không tuân theo luật pháp. Thường lặp đi lặp lại những hành vi có thể bị bắt tù hoặc khởi tố (dù cho họ có bị bắt hay không) nhưng phá hoại của công, sỉ nhục, phiền nhiễu đến người khác, làm những nghề bất hợp pháp. Thường xuyên nói dối, kiếm đồng minh. Làm việc không hề có kế hoạch, đa số là tuỳ theo tình huống mà đưa ra quyết định, không quan tâm đến hậu quả bản thân hoặc người khác gặp phải, vì những đặc điểm này mà bệnh nhân thường hay đổi công việc một cách bất thình lình, hoặc các mối quan hệ không tồn tại lâu được. Bạo hành đối với vợ/bạn gái, hoặc ngay cả con cái. Không Cần quan tâm đến sự an toàn của bản thân hay của người khác, cực kỳ vô trách nhiệm, hay gặp khó khăn về vấn đề Tài chính.

Tất cả những điểm đó khiến cho bệnh nhân của chứng bệnh này cực kỳ khó chữa. Ngay cả những người làm việc trong phòng khám tâm lý đều phải thừa nhận rằng, họ rất là xui hoặc đen đủi lắm khi phải tiếp nhận bệnh nhân với bệnh chứng này. Người mắc chứng bệnh rối loạn phản xã hội thường có vẻ ngoài mà theo người khác nhận xét là “có duyên”, “Hiền lành”, “đáng tin tưởng”, nhưng họ không hề biết rằng, vẻ ngoài đó chỉ là ngụy tạo để lấy thiện cảm của kẻ đó. Hắn thường dùng những lý do rất chi là có lý như, cuộc sống không công bằng, Anh ta biết rằng nó sẽ tới mà…để đổ tội cho nạn nhân vì “hắn/ả ngu ngốc để cho bị lừa, số của nó đáng bị như vậy”. Không bao giờ chấp nhận mình sai, hay có cảm xúc thông cảm, đồng tình hoặc hối lỗi với nạn nhân. Và những người mắc bệnh này đa số là Nam giới hơn là nữ giới.

Nguyên nhân là do đâu? Có một câu nói rất hay là “DNA là câu trả lời cho tất cả” đúng vậy, di truyền và môi trường là hai nhân tố chính tạo nên chứng bệnh này. Gia đình không hoà thuận, trẻ hay bị bạo hành gia đình có nguy cơ dễ bị mắc chứng rối loạn nhân cách phản xã hội khi trưởng thành. Nhưng nghiên cứu về việc nhận con nuôi cho thấy, dù trẻ có di truyền về chứng bệnh này nhưng môi trường sống của ba mẹ nuôi có thể ảnh hưởng tới sự phát triển của bệnh Rối loạn nhân cách phản xã hội theo chiều hướng xấu đi hoặc tốt hơn.

Có một điểm mà tôi cảm thấy kỳ lạ là đa số các Trang như Wikipedia , hay Y khoa nói rằng Nghiên cứu tiền sử gia đình cho thấy những người có rối loạn này thường có bố nghiện rượu và rối loạn nhân cách chống xã hội, mẹ có nhân cách kịch tính (histrionic) và rối loạn phân ly (histeria). Nhưng trong cuốn DSM-IV không hề nói đến yếu tố này. Theo những gì mà tôi đọc được thì gia đình có người mắc chứng bệnh này thì Nam giới đa phần mắc chứng Antisocial personality disorder và nữ giới thì có nguy cơ bị mắc chứng Somatization Disorder cao hơn (một bộ phận nào đó trên cơ thể không thể hoạt động Bình thường mà không có nguyên nhân rõ ràng). Hơn nữa, Nam giới và nữ giới đều có Khả năng mắc hai chứng này chứ không hề có chuyện phân biệt ra. Và chứng Rối loạn nhân cách phản xã hội này rất dễ bị nhầm lẫn với chứng nhân cách kịch tính là rối loạn phân ly mà không phải là do ba hoặc mẹ có hai chứng bệnh này mà di truyền xuống con thành chứng Antisocial. Một điểm đặc biệt là chứng antisocial personality disorder di truyền thế hệ đầu, tức là từ đời cha truyền xuống con mà không phải là từ tổ tiên. Nói một cách chi tiết hơn là nếu ông cố ông tổ mắc chứng bệnh này mà đời tiếp theo không ai bị di truyền thì Khả năng truyền xuống đời chắt đời chút rất thấp.

Giáo sư dạy tâm lý học cho tôi có kể về một trường hợp của một trẻ mà Trung tâm cô phụ trách chữa trị. Thằng bé mới 6t nhưng có thể thản nhiên nhân lúc cô phụ trách quay đi mà cầm cây bút đâm bạn bên cạnh, khiến tay cháu kia chảy máu đầm đìa rồi thản nhiên quay đi làm như không có chuyện gì mà tiếp tục Tô màu bức tranh của mình. Một lần khác, mẹ thằng bé đến Trung tâm để dự họp với một bên mắt bầm tím. Hỏi ra mới biết, đó là “món quà” thằng nhóc đó tặng cho bà. Với các biểu hiện như vậy, nếu không được uốn nắn cùng các liệu pháp tâm lý chữa trị, thì chắc chắn một điều là thằng bé đó sau này trưởng thành sẽ là mang chứng Rối loạn nhân cách phản xã hội.

Xét về mặt sinh học, những người mắc chứng bệnh này có hệ thần kinh giao cảm hoạt động rất ít, hoặc hầu như không hoạt động. Về hệ thần kinh giao cảm, nó là một phần chính trong hệ thần kinh tự trị, phụ trách về các phản xạ không điều kiện. Ví dụ như bạn ở nhà một mình giữa đêm, bỗng nhiên bạn nghe tiếng gì đó Lạch cạch nơi cửa, cơ thể bạn không thể tự chủ được mà cảm thấy sợ hãi, tay đổ mồ hôi, cả người trong tình trạng căng thẳng. Hệ thần kinh giao cảm chịu trách nhiệm cho những phản ứng vô điều kiện đó. Nhưng những bệnh nhân Antisocial lại hiếm, rất hiếm khi có những phản ứng sợ hãi này, nói cách khác là hầu như không có. Bởi vì thế nên họ mới bị coi là “mắc bệnh” và vô cảm, không hề có cảm xúc đồng tình hay thương hại như tôi đã nói trên.

Tuy nhiên khi nói về chứng antisocial ở những tên tội phạm giết người hàng loạt, DSM-IV liệt nó vào dạng Adult antisocial disorder, Cần được sự chú ý từ các Trung tâm nghiên cứu ( Other conditions that may be a focus clinical attention.) vì một phần là những tên giết người ấy không có những biểu hiện đáng lo ngại về đạo đức, hành vi lúc còn trẻ. Mà chỉ biểu hiện rõ ra và xâm phạm đến quyền lợi người khác lúc trưởng thành. Đó là điểm khác biệt giữa chứng Antisocial disorder và Adult Antisocial Disorder, ngoài ra, trên mặt bằng chung, hai dạng này giống nhau.

__________________________

xong bài đầu tiên. Mọi người có ý kiến gì hơm?

51 thoughts on “[Series Tâm Lý và Bệnh Chứng] Antisocial Personality Disorder (bệnh rối loạn nhân cách và phản xã hội)

  1. rất hay. mình thích mấy vấn đề này😀 trong các bài tới bạn có thể lấy thêm nhiều ví dụ chuyện thực nữa được không? xD

    • Uhm, những câu chuyện liên quan đến chứng bệnh này thường là giết người hàng loạt, rất dài dòng. Có một số còn ko hẳn là mắc chứng antisocial. Với lại ở đây mình tập trung vào các dấu hiệu bệnh, nên chỉ nói sơ qua về mấy vụ án thôi, phần henry lucas thì mình có dẩn link về vụ án đó. Bạn có thể đọc xem ^^

  2. Cảm ơn Shimi về bài này, cách giải thích rất dễ hiểu và thú vị.
    *chuyện ngoài lề, bạn Holmes của phim Sherlock BBC cũng bị gọi là psychopath :))

    • Bạn Holmes là tại bản quá thông minh và đek coi ai ra gì, luôn nghĩ mình là nhất và chả thèm tiếp xúc với ng khác nên bị tui nó ghét gọi là psychopath, chớ ss thấy bản giống như mắc bệnh ái kỷ thì hơn :))

  3. Cảm tạ nàng rất nhiều😀 ta rất thik những bài viết về vấn đề này.

    Nàng cho ta hỏi chút, cuốn DSM-IV mà nàng nói là có sẵn trong giáo trình học của nàng a?

    • Ko nàng ạ, DSM-IV ( Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4th Edition, Text Revision) là cuốn sách dành cho những người đi sâu vào chuyên ngành tâm lý học hoặc tâm lý trị liệu. Do chương trình bắt buộc ta phải học ít nhất 1 lớp tổng Quát giới thiệu về tâm lý, nên ta mới có dịp đc học về cái này. Ở level của ta thì cuốn này ko đòi hỏi là bắt buộc phải có, nhưng ta vẫn mua nó ( mắc như quỷ) để về đọc thêm, vì nó rất là hay a. Nhưng nếu ta muốn học tiếp về tâm lý học thì cân phải có.
      Kỳ sau ta sẽ viết về bệnh Đa nhân cách ^^

  4. rất hay và bổ ích nhưng mình ko thik cái font nền vs màu chử tí nào a nhỏ và khó đọc sao ý =.=

  5. Bạn ơi, cho mình hỏi cuốn DSM-IV mà bạn nói có xuất bản ở VN ko? Hay chỉ có bản gốc bằng tiếng Anh?

    Mình học chuyên ngành ngoại ngữ nhưng mảng tâm lí tội phạm chính là đam mê của mình từ hồi nhỏ, thấy ở đâu có tâm lí là bay vô ^^~

    Mình thấy tài liệu về lĩnh vực này ko nhiều, ở VN dạy cũng ko chuyên sâu. Phần lớn các GS hay SV đều phải tham khảo sách nước ngoài. Mình là dân ngoại đạo, ko biết bạn có thể giới thiệu vài tựa sách hay hay về tâm lí tội phạm cho mình đc ko? Mình muốn mua về ngâm cứu. Và nếu bằng tiếng Việt thì càng tốt, đọc cái này bằng tiếng Anh nhức đầu lắm, nhiều thuật ngữ chuyên ngành mình lại ko biết ^^”

    Xin lỗi nếu làm phiền :”)

    • Theo mình biết thì ở vn ko có xuất bản cuốn này bạn ạ, vì nó rất dài, >1000page, nó giống như là cuốn từ điển của bệnh tâm lý vậy. Rất là khô khan, nếu như ko có hứng thú với bệnh tâm thần thì mình ko nghĩ là ai cũng muốn đọc nó đâu.
      Hơn nữa, ở vn, khái niệm về tâm lý học còn rất mơ Hồ và hầu như ít người theo nghề này. Khi mình tìm tư liệu tiếng Việt để lấy ví dụ cho mọi người dễ hiểu, thì Đa số các nguồn vn đều dịch lại từ cuốn DSM-III , tức là cuốn của hơn 20 năm về trước, dẫn đến ko ít những sai sót trong việc tìm, phát hiện, và trị bệnh đúng cách. Cuốn DSM-IV này xuất bản cách đây gần 10 năm rồi đó, và ko ngừng cập nhật theo thời gian.
      Mình chỉ cuốn này và cuốn case book bằng tiếng Anh để viết mấy bài này thôi. Cái này phải học chuyên ngành tâm lý thì mới hiểu đc. Vì mình đang ở nước ngoài, nên Mình ko biết tựa sách tiếng Việt nào để giới thiệu cho bạn cả. Mình xin lỗi :((

  6. Chỉ mới xem phần giới thiệu về cuốn DSM-IV trên wiki thôi mà não mún nhũn rồi, nhìn mấy cái phân loại disorder mình đần mặt luôn =)) Cuốn này mà xb ở VN thì dù bạc triệu mình cũng rinh về, nhưng giờ thì quên đi cho nó lành =((

    Cảm ơn bạn đã rep, mình chờ những bài viết tiếp theo của bạn🙂

  7. oa, oa, cuối cùng cũng kiếm được trang này ah. Ta hồi đó có xem trên discovery về cái tên BTK ở trên ấy, lúc đó là chuyên mục về gen, khi đó ta nghi ngờ rằng chắc thằng này bị ám ảnh cưỡng chế với nhiễm chủ nghĩa hoàn mỹ chứ. Ai dè là bị APD chứ, ta rất thích tâm lý học ah, đã thi vào rùi mà có điều nhà ta ko cho học thôi. Sau này, những chuyên mục sau ấy, nàng có thể nói một ít về bộ tranh CAT ko? bởi vì ta kiếm ở Việt Nam thì chả thấy thông tin gì cả, ko có một cái hình nào lun, mà ta thì rất tò mò ah. hihi

  8. Eto, em chào chị à. Em biết được nhà của chị qua 3T4T rồi vô tình thấy cái này. Em rất thích cách chị viết. Em thì chưa đủ đến trình độ để có thể nói là am hiểu nhưng qua bài viết của chị em cũng có thể hiểu được sơ bộ. Nói ra thì em rất thích ngành Tâm lý học và muốn tìm hiểu thêm. Em rất thích những bài viết của chị và mong những bài sau.
    À, em cũng gửi lời cảm ơn chị đã viết ra những bài viết hay thế này ạ.😉
    (Nhân tiện em cũng mạn phép làm phiền chị. Hai cuốn sách mà chị nhắc tới em muốn biết có thể đặt mua qua trang nào không ạ. Xin lỗi vì đã làm phiền chị ạ)

  9. ss ơi, ss đọc tài liệu là tiếng Anh hả? Hay quá! ss giới thiệu cho em vài cuốn đọc được hok, em cũng thích nghiên cứu tài liệu tâm lí lắm mà hok biết cái nào hay ^^

  10. sociopath và psychopath bên ngoài có vẻ cùng là một hội chứng nhưng bản chất mình nghĩ là khác nhau.

    • Có bạn đã hỏi vấn đề này nên mình xin copy câu trả lời của mình với bạn đó để giải đáp thắc mắc của bạn.
      Theo như những gì mình đọc sơ bộ thì bạn có thể hiểu như sau:

      Sociopath = thái nhân cách xã hội, cấu thành từ những yếu tố môi trường, xã hội như bị bỏ rơi, không được cha mẹ quan tâm lúc còn nhỏ…

      Psychopath= thái nhân cách sinh học, cấu thành do nhất dẫn truyền thần kinh bị thiếu, hay hệ cơ quan cảm giác bị vấn đề gì. Nói chung là Liên quan đến sinh học và cấu trúc não bộ.

      Những nhà tâm lý học coi 2 từ này là một, đều chỉ người rối loạn nhân cách phản xác hội, nhưng những nhà điều tra tội phạm, và khắc họa chân dung tội phạm thì phân biệt hai từ này ra hai dạng riêng biệt, một là “bệnh” (psychopath) = phạm nhân sẽ không phải chịu án tù mà thay vào đó sẽ vào viện tâm thần chữa trị, còn cái sociopath thì được coi không phải là bệnh và phạm nhân phai chịu trách nhiệm hành vi của mình.

      Do mình ko tìm được nghĩa tiếng Việt của nó nên mình chỉ có thể dịch bừa như vậy, hy vọng bạn sẽ hiểu rõ hơn.

      -Nguyệt-

  11. Bạn nói: “Sau hai khoá học về tâm lý”, là bạn học ở đâu vậy? (mình hỏi ngang thế này có hơi vô duyên quá, mong bạn không thấy phiền, thật xin lỗi và cám ơn rất nhiều)

  12. Pingback: [Series Tâm Lý và Bệnh Chứng] Antisocial Personality Disorder (bệnh rối loạn nhân cách và phản xã hội) | Tiểu Yết Yết

  13. Cảm ơn bạn về bài viết. Mình cũng rất quan tâm đến chủ đề này và có dịch một số bài viết trên blog của mình tại đây: dauhieuthoidai.blogspot.com/p/thai-nhan-cach-va-ta-ac-chinh-tri.html Mong bạn qua xem và cho nhận xét nếu có thể.

    • Cảm ơn bạn, mình mới vừa ghé qua xong. Wow~~~ bạn có dịch cả sách nữa hả? Mình lười đọc sách thế nên chỉ dịch, edit và chỉnh sửa lại theo ý mình. Hu hu. Bạn dịch từ sách là quá tuyệt rồi, mình ko dám có nhận xét gì.

  14. Em chào chị. Em cũng đang có nhiều thắc mắc và hứng thú về tâm lý học, nhưng không có tài liệu cụ thể, tìm kiếm trên mạng cũng còn mơ hồ quá. Đặc biệt là rối loạn nhân cách phản xã hội như này, và cả RLNC đa nhân cách nữa. Chị có thể gửi cho em bản word của chị để em về đọc tham khảo được không ạ? Mail em là yanglongyu98@gmail.com . Em xin chân thành cảm ơn ạ. Xin lỗi vì đã làm phiền chị ạ.

  15. Chào chị. Em đang học 12 và cũng có ý định sang Mỹ học. Thật sự em rất thích Tâm Lý Học, nhưng không biết bên đó ngành này người ta dạy gì và tương lai sẽ làm gì nên em đang rất phân vân. Không biết chị có thể tư vấn cho em được không ạ?
    Em cảm ơn ạ.

    • Chào em,

      Học Tâm Lý ở Mỹ thì ban đầu em sẽ học 4 năm general. Thực sự trong 4 năm này thì em thì mới học bề ngoài của tâm lý mà thôi, ko đi sâu vào cái gì cả và công việc tìm được cũng bị hạn chế. Nếu muốn tìm được việc đúng ngành hơn thì phải học lên thạc sĩ hoạc tiến sĩ (MS/PhD). Khi lên MS/PhD rồi thì em sẽ học chuyên sâu, tùy theo nhánh tâm lý mà em thích. NẾu thích chữa trị thì phải đi qua y, nếu thích nghiên cứu thì có thể chọn nhánh nghiên cứu khác nhau như hành vi, xã hội, tổ chức…. rất rất nhiều nhánh tâm lý khác nhau. Cứ coi như tâm lý học là ngành y vậy, em sẽ có đủ loại bác sĩ từ tai, mũi, họng, mắt, ung thư, trực tràng… tâm lý học cũng giống vậy. Nghề trong ngành tâm lý hơi khó kiếm, đa số lên MS hoặc PhD thì họ đi dạy, mở phòng khám, nghiên cứu, hoặc làm việc trong các tổ chức. Phần sau thì chị ko rành.

  16. Theo tôi thấy, phần lớn những bài về tâm lý học trên Wiki tiếng Việt thường không tốt hoặc còn rất ít. Hơn nữa về nguồn gốc của ASPD nói chung và psychopathy nói riêng không thể chỉ do gen và môi trường như bạn nói. Phần lớn nghiên cứu psychopathy thường tập trung vào nam giới nên kết luận male psychopaths nhiều hơn có thể không chĩnh xác vì hành vi của female psychopaths ít mang tính bạo lực hơn và hay thiên về lạm dụng tinh thần. Mặt khác, DSM-IV đã lỗi thời và còn có nhiều tranh cãi rằng liệu psychopathy không phải ASPD Đánh đồng hai thứ đó với nhau khiến người ta hiểu lầm😀 Bạn nên thêm vào số liệu về ước tính tỉ lệ psychopaths trong dân số hiện tại, họ thường xuất hiện ở đâu, làm nghề gì, đặc biệt là bibliography-related… để cho người đọc thấy có thể họ đã từng tiếp xúc với psychopaths hàng ngày mà không hề hay biết.

    Tại sao bạn không thử tham gia Wikipedia tiếng Việt để giúp edit những bài liên quan đến chủ để này? Tôi thực sự cảm thấy sợ vì ngoài những người biết tiếng Anh và có tìm hiểu/học tâm lý học ra thì số lượng người Việt biết đến psychopathy, NPD, BPD.. còn quá ít,

    Cám ơn bạn đã đọc ý kiến của tôi!

    Từ một ACoN.

    • Chào bạn,

      Cảm ơn bạn đã góp ý. Tôi viết bài này vào năm 2012. Lúc ấy, tôi chỉ mới học qua tâm lý đại cương nên những gì tôi viết ở đây đều là tự mày mò dịch thuật từ các nguồn. Và lúc tôi viết bài này thì DSM-IV vẫn còn dùng trong giảng dạy vì DSM-V chưa ra đời (DSM-V ra đời vào năm 2013). Thể cho nên bài này chỉ đúng với DSM-IV, và dĩ nhiên, là còn nhiều sai sót.

      Sau này, khi tôi học sâu thêm vào tâm lý và DSM-V ra đời thì tôi có viết lại bài này, nhưng dựa trên một “case bệnh”. Đó là trường hợp của Hannibal Lecter (kỳ 13). Và đồng thời có đào sâu thêm nghiên cứu về gene, cấu trúc não bộ, và nguyên nhân tại sao thái nhân cách tồn tại. Tôi chưa post nó ở đây. Những bạn có thể đọc về nó trên diễn đàn tâm lý học tội phạm : http://tamlyhoctoipham.com/diendan/forums/chu-de-tam-ly/

      “Hơn nữa về nguồn gốc của ASPD nói chung và psychopathy nói riêng không thể chỉ đó gen và môi trường như bạn nói.” => Nếu bạn có thể dẫn chứng thêm về lời nói này thì tôi sẽ rất là biết ơn. Bất kỳ một bệnh tâm lý nào đều được xét theo mô hình biopsychosocial, hay mô hình sinh lý – tâm lý – xã hội.

      Môi trường ở đây là một từ rộng, nhưng nó bao gồm những yếu tố xung quanh một người (surroundings), cách những yếu tố đó tác động lên họ, thông qua đó thay đổi hành vi và tâm lý. Môi trường có thể bao gồm công việc, học tập, nơi sống…. Tôi không phủ nhận những yếu tố khác, nhưng yếu tố quan trọng gây nên ASPD là cấu trúc bất thường của não bộ và gene, và môi trường. Chứ tôi ko nói rằng chỉ có gene mà môi trường là gây nên ASPD. Nếu đọc bài phân tích trên của tôi, bạn sẽ hiểu vì sao tôi lại nói như vậy.

      Con về phần female vs male psychopath thì tôi không nghiên cứu sâu về nó nên tôi không bàn luận gì thêm.

      Còn về việc sửa trên wiki thì thú thật tôi không có thời gian, với lại những gì tôi học đều là bằng tiếng anh, vốn tự dịch tiếng việt chuyên ngành của tôi còn khá hạn chế. Thế nên viết trên blog thì được chứ lên wiki thì hỏi khó.

      Hơi tò mò, chứ cho tôi hỏi ACoN là viết tắt của từ gì thế ạ?

      • Xin lỗi bạn tôi bỏ qua từ “chính.” Chẳng phải bạn đã tự tìm dẫn chứng giúp tôi rồi hay sao?

      • Cảm ơn bạn vì reference.

        À, đó là do tôi vẫn ko hiểu được ý bạn nói là còn những nguyên nhân nào. Bởi vì trong bài tôi có nói sơ qua hai nguyên nhân chính và những bài sau này thì có đi sâu thêm vào hai nguyên nhân này cộng thêm nhiều yếu tố gây bệnh khác. Nên tôi ko rõ còn yếu tố nào mà bạn nói.

        Thường thì mỗi lần ai góp ý thì tôi đều hy vọng họ có thể chỉ rõ ra chỗ sai cộng thêm dẫn chứng để tôi có thể nghiên cứu và sửa. Chứ đừng chỉ nói, “à, cái này bạn sai rồi” thì tôi sẽ ko hiểu được là mình sai chỗ nào. Vì nếu tôi biết mình sai thì tôi sẽ chẳng để vô bài làm gì. Tôi hơi khó tính trong chuyện này, mong bạn thứ lỗi.

        Dù sao thì vẫn cảm ơn góp ý của bạn. Có thời gian tôi sẽ viết lại và bổ sung bài. Vẫn mong bạn theo dõi những bài mới nhất vì theo tôi, những bài từ năm 2013 (kỳ 12) trở đi mới là những bài tốt nhất, đúng nhất mà tôi viết về chủ đề tâm lý và bệnh tâm lý

  17. Nàng êu vấu ơi, ta thích mấy bài viết về Tâm lý học lắm, mà nàng thì viết quá hay luôn, vậy nàng có thể cho ta xin để lưu lại trong blog của ta làm kỷ niệm được ko, blog riêng tư chủ yếu để tự mình đăng tự mình đọc ko à :3. Ta hứa ta sẽ dẫn link :3, cảm ơn nàng nhiều lắm luôn.

  18. Pingback: Thuốc Lá Của Ngài-Chương 41 – ~*~Suriel Aurora~*~

  19. thưa bạn , theo như bài viết của bạn mình có hiểu một chút nhưng cụm từ ” rối loạn” và ” “nhân cách” mình vẫn chưa hiểu lắm , bạn có thể giải thích rõ hơn giúp mình được hay không

    • “Nhân cách là hệ thống những phẩm giá của một người được đánh giá từ mối quan hệ qua lại của người đó với những người khác, với tập thể, với xã hội và cả với thế giới tự nhiên xung quanh trong mọi cái nhìn xuyên suốt quá khứ, hiện tại và tương lai. Nhân cách là một thứ giá trị được xây dựng và hình thành trong toàn bộ thời gian con người tồn tại trong xã hội, nó đặc trưng cho mỗi con người, thể hiện những phẩm chất bên trong con người nhưng lại mang tính xã hội sâu sắc.Đây cũng là cách con người sống và thể hiện.

      Rối loạn nhân cách (tiếng Anh:Personality disorders) là một tập hợp các trạng thái để biệt định các đối tượng có cách sống, cách cư xử và cách phản ứng hoàn toàn khác biệt với người thường nhưng lại không đủ các triệu chứng của một bệnh lý tâm thần đặc trưng. Khái niệm về rối loạn nhân cách là một khái niệm tiến triển và thay đổi theo sự phát triển của ngành tâm thần.” (trích từ wiki)

      Khái niệm bên tiếng anh có hơi khác một chút nhưng mình không có thời gian dịch nó ra. Mỗi một nhà tâm lý học nhân cách có định nghĩa về nhân cách khác nhau nhưng chung quy xoay quanh những yếu tố trên. Hai khái niệm trên cũng đủ để cho bạn cái nhìn cơ bản về rối loạn nhân cách.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s