[Series Tâm Lý và Bệnh Chứng] Kỳ 7: Rối Loạn Ám Ảnh Cưỡng Chế và Rối Loạn Nhân Cách Ám Ảnh Cưỡng Chế (OCD &OCPD)

download

Nguồn: DSM -IV, Case Book và một số web khác…

Dịch: Hải Đường Tĩnh Nguyệt

 

Đã lâu rồi tôi mới quay lại chuyên mục tâm lý và bệnh chứng nhỉ. Mọi người thông cảm, là sinh viên năm cuối, có quá nhiều bài tập dí sát lưng nên đành phải bỏ hoang blog này và lâu lâu vào quét bụi vậy.

 

Thôi, mào đầu đủ rồi, bây giờ chúng ta bắt đầu vào việc chính thôi. Chủ đề tôi chọn cho kỳ này là bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế và một chút về bệnh rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế. Nếu ai đó đọc đam mỹ nhiều, sẽ thường xuyên thấy nam chính hay mắc chứng bệnh “khiết phích” hay nói cách khác là nhân vật chính quá mức yêu sạch sẽ đi, như vị Bạch Ngọc Đường trong SCI vậy, thì tôi có thể chắc rằng họ không ít thì nhiều bị mắc chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Và bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu nó nhé.

Đặc điểm chủ yếu của chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế là nỗi ám ảnh lặp đi lặp lại hay sự ép buộc nặng đến mức họ dành tất cả những thời gian mà họ có để phục vụ cho nỗi ám ảnh nọ. Nó có thể khiến cho người mắc bệnh trở nên tiều tụy, tinh thần mỏi mệt hoặc gây trở ngại trong cuộc sống.Vào một thời điểm nào đó, người bệnh sẽ nhận ra nỗi ám ảnh hay sự cưỡng chế quá vô lý. Và sự rối loạn này không phải là phải là do dùng thuốc hay do những điều kiện sức khỏe bình thường khác.

Ám ảnh là những ý tưởng , suy nghĩ hay hình ảnh cứ xuất hiện một cách dai dẳng, xâm nhập vào đầu óc khiến cho tâm thần bồn chồn, mỏi mệt. Sự xâm nhập này được nhận dạng là “kẻ lạ trong tiềm thức”. Có nghĩa là với cá nhân mắc bệnh, họ nhận nỗi ám ảnh này là “lạ lùng” , không nằm trong quyền điều khiển của họ và không phải loại suy nghĩ mà họ nghĩ là mình sẽ có. Tuy nhiên, họ có thể nhận ra nỗi ám ảnh đó xuất phát từ trong tâm trí mà không phải là do tác động từ bên ngoài.

 

Những nỗi ám ảnh thường gặp nhất là những suy nghĩ lặp đi lặp lại về sự dơ bẩn (sợ bị nhiễm bẩn khi bắt tay). Giám khảo của American Got Talent, Howie Mandel bị ám ảnh về vi trùng tới mức ông đã cạo trọc đầu mình vì sợ vi khuẩn có thể sống trong đó. Hoặc là nỗi lo lắng thường trực (không biết hôm nay trên đường mình lái xe có khiến ai bực mình hoặc bị tổn thương hay không) hoặc là lúc nào cũng muốn mọi thứ sắp xếp theo một trình tự nhất định (có thể nổi điên lên khi một vật bị lệch ra khỏi thứ tự mà mình sắp xếp chúng). Những suy nghĩ, ám ảnh, và sự thôi thúc đó không chỉ đơn giản là nỗi ám ảnh quá mức về những tình huống trong cuộc sống hằng ngày và thật sự là nó cũng ít khi nào dính đến những tình huống xảy ra trong đời thật như về công việc, nhà cửa, những mối quan hệ.

 

Những cá nhân bị mắc nỗi ám ảnh như thế thường chọn cách lờ đi hoặc đè nén xuống. Một số khác thì bị thôi thúc, cố gắng giải tỏa nó bằng những hành động và đó gọi là cưỡng chế. Ví dụ như có người cứ lo không biết mình có tắt bếp chưa thì sẽ có hành động cố gắng cưỡng chế dập tắt nỗi lo đó đi bằng cách kiểm tra bếp hàng chục lần để chắc rằng nó đã tắt (và cái này phù hợp với đặc điểm là bệnh nhân dùng tất cả thời gian để phục vụ, cố gắng cưỡng chế nỗi ám ảnh)

 

Sự cưỡng chế là những hành động lặp đi lặp lại như rửa tay, kiểm tra không ngừng nhằm giảm thiểu đi nỗi lo lắng, mỏi mệt chứ không nhằm để thỏa mãn hay hài lòng gì cả. Trong hầu hết mọi trường hợp, bệnh nhân cảm thấy mình cần phải làm những hành động đó để giảm thiểu đi sự lo âu đi cùng với nỗi ám ảnh, hoặc để phòng ngừa chuyện gì đó. Ví dụ như với người bị ám ảnh là mình bị dơ, họ có thể giảm đi nỗi sợ hãi đó bằng cách rửa tay mình cho đến khi da đỏ lựng lên. Người lo không biết mình khóa cửa chưa thì bị thôi thúc đi kiểm tra cửa mỗi vài phút.

 

Theo định nghĩa, người lớn mắc bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế ở một thời điểm nào đó sẽ phát hiện ra những nỗi ám ảnh và những hành động cưỡng chế quá mức và không hợp lý. Điều này không áp dụng lên trẻ em vì trẻ em còn thiếu những nhận thức cộng thêm sự cảnh giác để có thể phát hiện ra những bất thường.

 

Những hoạt động tôn giáo không thuộc phạm trù của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế, trừ khi nó vượt trên những tiêu chuẩn bình thường của xã hội, được những người trong cùng tôn giáo xác định là không hợp lý, và gây rối loạn với vai trò trong xã hội.

 

Với những người trưởng thành, bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế thường xảy ra với cả nam và nữ. Nhưng đối với trẻ em, tỷ lệ mắc bệnh ở con trai cao hơn con gái.

 

Nhiều người thường lầm lẫn bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế với rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế. Bệnh rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế là chủ yếu nằm ở nhân cách. Bệnh nhân thường quá chú ý đến những chi tiết, quy luật và cách tổ chức mà quên mất đi trọng điểm của hoạt động. Họ bị mắc chứng hoàn hảo quá tất cả mọi thứ và để nó làm ảnh hưởng đến công việc. Ví dụ như không thể hoàn thành được công việc của mình nếu những quy định mà bản thân đề ra không được đáp ứng. Nói cách khác, họ quá cứng nhắc và khuyết thiếu sự thích ứng với thay đổi. Họ thường muốn nắm quyền chủ động, chú ý vào từng chi tiết nhỏ nhất quá mức cần thiết. Ví dụ như bệnh nhân làm lạc đi tờ giấy ghi lại những gì mình cần làm. Thì anh ta sẽ bỏ ra hàng giờ chỉ để tìm lại tờ giấy đó, hơn là bỏ ra vài phút cố gắng nhớ lại những gì mình cần phải làm. Họ phân phối thời gian rất tệ, và điều đó cũng gây trở ngại với những ng xung quanh. Bởi vì thế nên họ dành hầu hết thời gian cho công việc và khả năng hoàn thành công việc, hầu như không có thời gian rảnh cho các hoạt động gia đình bạn bè (trong trường hợp kinh tế gia đình ổn định). Họ cũng không thể bỏ đi những vật dụng cũ, hoặc hư nát mặc dù nó chẳng còn giá trị sử dụng gì nữa, thêm vào đó là khả năng chi tiêu quản lý tiền bạc của họ rất tệ.

 

Với những triệu chứng và hành vi tôi nói trên, thử xem trong hai trường hợp dưới đây bạn có thể phân biệt ra cái nào là rối loạn ám ảnh cưỡng chế và cái nào là rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế không nhé.

 

Trường hợp thứ nhất: Tim, một cậu bé tám tuổi được bác sĩ của mình cho nhập viện bởi vì trong năm vừa rồi, cân nặng của cậu tụt quá mức nghiêm trọng mà ông không thể tìm ra bất kỳ nguyên nhân bệnh trạng nào. Tim cực kỳ cực kỳ quan tâm đến cân nặng của mình, và cân bản thân mỗi ngày. Cậu lúc nào cũng than rằng cậu mập quá, và nếu như cậu không thể sụt kí thì cậu ăn ít lại. Cậu đã sụt hơn 5 kí trong năm qua nhưng cậu vẫn cho rằng mình còn mập, mặc dù thật sự là cậu bị thiếu dinh dưỡng và thiếu kí. Vì quá mệt mỏi, ba mẹ cậu đã quăng cái cân đi, và thế là cậu ghi chú lượng calo mà mình ăn hằng ngày. Cậu tiêu tốn rất nhiều thời gian vào đó, cứ kiểm tra rồi lại kiểm tra để chắc rằng mình đã đo đúng.

 

Thêm vào đó, Tim được cho là quá mức ám ảnh với sạch sẽ and ngăn nắp. Hiện tại, câu không có bạn bè bởi vì cậu từ chối không đến nhà họ chơi, cảm giác rằng nhà họ quá dơ. Cậu nổi giận nếu một người nào khác chạm vào cậu. Cậu lúc nào cũng kiểm tra xem cậu có làm mọi việc theo kiểu mà nó nên được hoàn thành không. Hơn nữa, Tim lúc nào cũng dậy sớm hai tiếng trước khi đi học để chắc rằng mình có đủ thời gian để chuẩn bị. Gần đây, cậu thức dậy lúc 1:30 sáng để chuẩn bị đi học.

 

Trường hợp thứ hai : Một bệnh nhân 45 tuổi là luật sự nhập viện dưới sự kiên trì của vợ ông. Bà không thể chịu đựng được thái độ lạnh lùng, không cảm xúc, thời gian làm việc của ông quá dài, hành vi bạo lực và thường đi công tác xa. Bệnh nhân không cảm thấy hôn nhân mình có vấn đề gì cả nhưng chấp nhận nhập viện để chọc cười vợ mình.

Nhưng sau đó, bệnh nhân có vẻ gặp rắc rối trong công việc của mình. Ông được biết như một thành viên chăm chỉ nhất trong công ty. Tuy ông là thành viên trẻ nhất nhưng ông nổi tiếng là có thể làm cùng lúc nhiều vụ án. Dạo gần đây ông phát hiện ông không thể nào bắt kịp được tiến độ công việc. Ông quá sĩ diện để từ chối bất kỳ vụ nào, và quá mức hoàn hảo hóa mọi thứ để có thể vừa lòng với những gì mà trợ lý ông làm. Ông không thích cách mà họ viết hay câu văn của họ. Ông nhận thấy mình thường xuyên phải sửa chữa những thứ nhỏ nhặt mà họ làm và vì thế ông không thể nào làm mọi việc theo thời khóa biểu của mình được. Những người trong công ty thường than phiền vì ông quá quan tâm đến những chi tiết và không biết cách phân phối công việc, trách nhiệm dẫn đến chất lượng công việc của ông  bị hạn chế. Ông có thay từ hai đến ba thư ký mỗi năm trong 15 năm vì không ai chịu được tính khí của ông. Ông chỉ trích họ từ những lỗi nhỏ nhất. Khi những vụ án bị đình trệ, ông không thể quyết định được vụ nào sẽ được xử lý trước, bắt đầu phân công công việc cho từng người nhưng cuối cùng không thể gặp họ được dẫn đến ông phải làm việc 15 tiếng mỗi ngày.

 

Bệnh nhân là con của hai người cực kỳ ham làm việc. Ông lớn lên lúc nào cũng cảm thấy mình làm chưa đủ, và những gì mình gặt hái được quá ít. Ông không thích nghỉ ngơi nhưng thích được sắp xếp công việc , hoạt động của từng thành viên trong gia đình và sẽ nổi giận nếu có ai đó không theo sự sắp xếp của ông.

 

Sau khi bạn đọc xong hai trường hợp này, theo bạn, người nào mắc bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế và người nào mắc bệnh rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế ? Đoán thử xem, áp dụng những triệu chứng bệnh lý và những thông tin tôi đưa ra, bạn hãy trổ tài làm bác sĩ xem nào. Không được nhìn lời giải đáp ở phía dưới đây nhé.

 

Rồi, bạn quyết định xong rồi chứ gì, vậy thì hãy kéo xuống để xem coi mình có chuẩn đoán bệnh lý của hai người kia đúng không nhé.

 

Tim bị ám ảnh bởi sự dơ bẩn và nỗi ám ảnh này cứ lặp đi lặp lại khiến cho cậu mỏi mệt và không vui. Hơn nữa, cậu lúc nào cũng kiểm tra xem những thứ mình làm có hoàn thành theo kiểu nó đáng ra phải được hoàn thành hay không. Và những hành động như vậy là ảnh hưởng đến cuộc sống thường ngày của cậu. Những suy nghĩ này không nằm trong quyền điều khiển của cậu và khoảng thời gian dài cậu phải thức dậy để chuẩn bị đến trường là hành động cưỡng chế phục vụ cho nỗi ám ảnh này của cậu. Cậu thậm trí tránh đến nhà bạn vì cậu nghĩ nhà họ dơ . Từ những triệu chứng này, chúng ta có thể khẳng định cậu bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

 

Thật ra trường hợp này là bệnh lồng trong bệnh, Tim còn mắc cả chứng rối loạn tâm sinh lý khi cậu quá mức quan tâm về cân nặng của mình và lúc nào cũng nghĩ mình bị béo phì. Nhưng vì mục tiêu của bài là chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế nên mình không đi sâu vào bệnh này để tránh mọi người bị loạn.

 

Trường hợp thứ hai, vị luật sư này lạnh lùng, cứng nhắc và bị mắc chứng muốn mọi thứ phải hoàn hảo, và quá mức ám ảnh với từng chi tiết nhỏ. Mặc dù ông không thể quyết định chắc chắn, nhưng ông muốn mọi người phải theo ông. Hôn nhân của ông gặp khó khăn vì thời gian ông làm việc quá dài và không còn thời gian với gia đình và bạn bè. Ông cứng nhắc và lạnh lùng, không thích bất kỳ sự thay đổi nào. Đây là những đặc điểm của chứng rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế.

 

Thế nào, bạn cảm thấy mình hiểu rõ hơn về triệu chứng hai bệnh chưa? Xong rồi thì cùng tôi đi xuống phần nguyên nhân và cách chữa trị nhé.

 

Nghiên cứu cho thấy bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế và rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế có liên quan đến hàm lượng chất dẫn truyền thần kinh, Serotonin, thấp. Serotonin đảm nhận nhiệm vụ truyền thông tin giữa những tế bào não và chất này có vai trò trong việc điều chỉnh cảm xúc, giận dữ, sự thôi thúc, sự thèm ăn, nhiệt độ cơ thể và cơn đau. Những loại thuốc điều trị bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế đều có tác dụng nâng cao hàm lượng Serotonin  trong não lên và cũng đồng thời điều trị chứng trầm cảm.

 

Một trong những phương pháp chữa cả hai chứng là sự kết hợp giữa nhận thức- hành vi. Bệnh nhân phải nói chuyện với chuyên viên tâm lý, đối mặt với nỗi sợ của mình và bắt đầu làm chủ nó. Ví dụ như đối với người bị mắc chứng quá sạch sẽ, ban đầu họ sẽ nói chuyện với bác sĩ tâm lý, nghe lời khuyên. Bệnh nhân sẽ phải kháng cự lại sự thôi thúc muốn làm ra hành động cưỡng chế nào đó để giảm thiểu nỗi ám ảnh. Người bệnh sẽ không bao giờ bị bắt phải bỏ đi những hành động cưỡng chế đó Sau đó họ bắt đầu làm quen với những tình huống có liên quan đến chứng bệnh của họ nhưng họ sẽ phải dời hành động đó lại. Sự thôi thúc phải làm ra hành động sẽ giảm dần nếu như bệnh nhân nghe theo lời chỉ dẫn mà hành động chậm lại. Giống như cách 5 phút họ phải đi xuống coi cửa khóa chưa, thì bây giờ tăng lên 10 phút, 15 phút, rồi 20 phút, từ từ rồi sự thôi thúc bắt buộc phải làm ra hành động giảm dần và có thể sẽ biến mất. Đối với bệnh nhân sợ bị dơ và không thể ngăn nổi sự thôi thúc phải rửa tay thật sạch thì họ sẽ phải tiếp xúc với nguyên nhân kích thích sự thôi thúc đó, ví dụ như làm dơ tay họ lại bằng cách chạm vào bồn cầu. Một ví dụ khác là họ phải tiếp cần một tờ khăn giấy hơi dơ một chút, tiếp đó mức độ dơ sẽ tăng dần, và họ sẽ phải làm chủ bản thân mình bắt đầu đối mặt từ loại bỏ nỗi ám ảnh muốn quăng tờ giấy đi và rửa tay cho đến khi tróc da. Phương pháp này được cho là hữu hiệu nhất trong việc chữa trị chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

 

Tuy nhiên phương pháp tốt nhất để chữa chứng này là để cho bệnh nhân tự đấu tranh với tâm lý của bản thân và chuyên viên điều trị chỉ quan sát và giúp đỡ khi cần thiết hơn là họ chỉ dẫn từng bước một. Bệnh nhân phải tự tập luyện một mình như là bài tập về nhà. Vai trò của chuyên viên điều trị sẽ phai mờ dần với bệnh nhân tự biết chịu trách nhiệm với bản thân mình, đến một lúc nào đó, họ không cần chuyên viên điều trị nữa và có thể tự mình điều khiển hành vi. Như vậy, bệnh mới chấm dứt hoàn toàn.

 

Tôi nghĩ đến đây mọi người có thể hiểu rõ hơn về hai chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế và rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế rồi nhỉ, đồng thời cũng hiểu thêm về cách chữa trị nó. Hai chứng này có thể tự bản thân mình tự chữa nhưng nó đòi hỏi người phải có tố chất tâm lý cực mạnh để có thể kháng cự lại những sự thôi thúc kia. Tôi hy vọng, người nào không biết thì bây giờ biết thêm để tăng thêm sự hiểu biết của mình, còn người mắc chứng này thì có thể tự mình chữa cho mình và có thể giúp đỡ những người cùng mắc bệnh khác.

 

 

Advertisements

31 thoughts on “[Series Tâm Lý và Bệnh Chứng] Kỳ 7: Rối Loạn Ám Ảnh Cưỡng Chế và Rối Loạn Nhân Cách Ám Ảnh Cưỡng Chế (OCD &OCPD)

  1. Em có 1 một thắc mắc, không biết chị còn có viết series này theo yêu cầu như lúc trước không ? Em lớn lên ít nói, hơi trầm tính, lại thích ở trong nhà hơn là ra ngoài [ em ghét tiếp xúc với nắng vì hại da =))) ], có lần đứa bạn em trêu em là không biết phải bị trầm cảm hay tự kỉ không mà ít khi ra đường mà toàn ở nhà chơi laptop hay đọc sách hoài thế =)) Thực sự em thích cuộc sống yên tĩnh hơn là náo nhiệt :”) Có năm em học lớp 3 bị Stress vì học và phải nhập viện, tính đến giờ thì em cũng sắp lên lớp 7 rồi. Mẹ em cũng lo nên hay cùng em đi du lịch để khuây khỏa. Nhưng em rất lo mình có bị bệnh tâm lý gì không? Nếu không phiền thì chị có thể chuẩn đóan giúp em hay viết một bài về bệnh trầm cảm và tự kỉ được không ạ ? Nếu chị đồng ý thì em cám ơn lắm ạ vì thể trạng em vốn dĩ yếu hơn người bt nên nếu căng thẳng dễ phát bệnh lắm ạ!

    • Chào em,

      Trước tiên cho chị xin lỗi vì chị sợ là sẽ phải làm em thất vọng rồi. Trong hai đến ba tháng tới đây vì lý do ôn thi nên chị sẽ không viết bài nữa. Cho nên nếu em muốn, chị vẫn sẽ viết nhưng đành xin khất lại em đến tầm tháng 9 để đọc.

      Bây giờ vào phần trọng tâm câu chuyện nhé, chị xin nói trước là những gì chị viết dưới đây là những gì mà chị đoán, không phải là ý kiến chuyên gia nên em chỉ nên xem và biết thôi chứ đừng nghĩ rằng mình thật sự như vậy.

      Chị không nghĩ em bị mắc bệnh tự kỷ. Tự kỷ phát triển ở giai đoạn từ 0-3 tuổi và có những đặc điểm như là trẻ không nói chuyện, chỉ lặp đi lặp lại một hành động duy nhất, không thích giao tiếp vs người khác, không thích biểu lộ cảm xúc hay ngon ngữ thân thể, gặp khó khăn trong việc nghe hiểu người khác nói gì, không thích bất kỳ thứ gì cả. Ngươif mắc bệnh này thường sống trong thế giới riêng của họ. Có thể ngồi im lặng cả ngày mà không cảm thấy chán, không nói năng cũng không thích ai làm phiền. Vì em vẫn giao tiếp bình thường và tham gia những hoạt động khác nên chị không nghĩ em bị mắc chứng tự kỷ nên em đừng lo nhé.

      Còn về bệnh trầm cảm, người mắc bệnh này giống như mắc chứng u buồn. Họ cảm thấy đời này không có gì ý nghĩa cả, cảm thấy mình vô dụng và không còn niềm hy vọng vào cuộc sống, không thích tham gia vào hoạt động thường ngày, mất ngủ mất khẩu vị , dễ nổi nóng, lúc nào cũng tự trách bản thân mình. Do em không nói rõ những gì em cảm nhận nên chị cũng không nghĩ em mắc chứng trầm cảm.

      Trong tâm lý học người ta chia tính cách con người làm 5 phần chính ( the big five traits) trong đó có phần hướng nội/ hướng ngoại. Chị nghĩ em chính là một người hướng nội. Người hướng nội không hẳn là người hay xấu hổ. Người hướng nội là người cảm thấy mệt mỏi, năng lượng sống bị bào mòn nếu phải tiếp xúc với đám Đông, họ chỉ cảm thấy khỏe, và có năng lượng khi ở một mình. Người hướng nội thường chú trong vào thế giới bên trong họ. Họ thích suy nghĩ, khám phá những góc trong tam hồn mình. Người hướng nội thường tránh tiếp xúc với người khác bởi vì điều đó làm họ mệt mỏi. Điều này đúng ngay cả với những người có kỹ năng tiếp xúc tốt. Sau khi tiếp xúc vs người khác xong, họ thường cần thời gian ơr một mình để chạc lại năng lượng. Vì thế chị nghĩ em là một người hướng nội và chị không nghĩ em bị tâm lý gì đâu.

      Mỗi người có một cơ chế kháng thể khác nhau. Có thể kháng thể em yếu và không thể chịu nhiều áp lực và khiến em dễ bị bệnh. Áp lực cũng là một trong những nguyên nhân thay đổi kháng thể theo chiều hướng xấu hay tốt. Voi em có thể là xấu. Nên em cần phải cân bằng cả nghỉ ngơi và học tập.

      Chị hy vọng bài trên giúp đc em. Trong thời gian sắp tới nếu em có câu hỏi gì thì có thể post lên đây hoặc fb chị. FB của chị cũng cùng tên vs wp này luôn.

      Chúc em ngày lành.

  2. Cám ơn chị vì em sợ nếu mình cứ như thế này thì phát bệnh mất thôi. Nhưng em mới phát hiện wp này của chị vào hôm qua và em thấy mình khá hứng thú với series chị viết, dù gì thì chị cứ lo ôn thi đi ạ, em đợi tới tháng 9 được mà : ) chỉ mong chị đừng bỏ dỡ series sẽ rất tiếc a

  3. Pingback: Rối Loạn Ám Ảnh Cưỡng Chế và Rối Loạn Nhân Cách Ám Ảnh Cưỡng Chế (OCD & OCPD) - Tâm Lý Học Tội Phạm

    • Ừa, có dịp chị sẽ viết 😀 chắc tầm vài tháng nữa. Sau này em vào mục lục yêu cầu ha. Lâu lâu chị sẽ vào mục lục coi com rồi viết chứ thỉnh thoảng chị mới vào từng bài. Tại vì đa số bài chị ít com lắm. Hiu hiu 😦

  4. Chị có email không, nếu có thì cho em xin, chẳng qua là vì em muốn hỏi chị vài thứ qua email, hì ngại quá đi mất

  5. Chào bạn! Tôi đã đọc bài viết của bạn và thấy mình bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Tôi bị ám ảnh một nỗi sợ đó là sợ cảm giác sợ xuất hiện. Khi cơn sợ đến tôi phải tìm cách để vượt qua nó. Và có lúc tôi quá căng thẳng khi phải liên tục đấu tranh với nó. Bây giờ đọc bài viết của bạn tôi đã mơ hồ hiểu đc đó là khi nỗi sợ đến hãy đối diện với nó mà ko cần phải tìm cách để vượt qua nó phải không bạn. Ko biết có phải như vậy không nhưng nhưng khi nghĩ vậy tôi đã bớt sợ. Bạn giúp tôi hiểu hơn phương pháp này đc ko? Tôi cám ơn bạn rất nhiều

  6. cị ơi cho e hỏi cái này à. đây là trg hợp của bạn e. nó là con gái nhưng les ạ . gia đình thì nhiều sóng gió. bố mẹ li dị và bố thường xuyên đánh mẹ. Ở ngoài đời n rất hòa dồng vui vẻ hay cười nữa ạ nhưng đây là cái stt F của n ạ :

    TỪNG TỰ TỬ, LÚC NÀO CŨNG MUỐN Ở CẠNH NGƯỜI YÊU CÓ PHẢI BỊ BỆNH TÂM LÝ?
    “Đã có người yêu và yêu nhau cũng khá lâu. Yêu nhau rất sâu đậm và thật lòng, nhưng chia tay rồi quay lại nhiều lần. Lần nào cũng suy nghĩ tiêu cực. Đã từng tự tử nhiều lần nhưng toàn chết hụt với lại cũng chỉ là một phút mất kiểm soát.. Nhớ người yêu quá chán nản quá nên mới muốn chết. Đến lúc sắp chết rồi mới muốn sống.. Lần thứ nhất là cắt cổ tay nhưng may mắn không vào đến mạch máu. Lần thứ hai là 10 uống thuốc ngủ, nhưng không đi sổ ruột mà để thuốc tự hết tác dụng. Lần thứ ba lại cắt cổ tay nhưng cũng không vào đến mạch máu, đã tự sơ cứu. Lần thứ tư cũng cắt cổ tay và cũng giống hai lần trước. Lần thứ năm thì lại uống 10 viên thuốc ngủ, nhưng cũng lại giống lần thứ hai. Còn nhiều lần nữa nhưng cũng giống những lần trước, không chết. Hiện tại thì đã về bên người yêu, những ngày ở bên người yêu thực sự hạnh phúc, không lo lắng, không sợ hãi gì cả. Nhưng bây giờ thực sự rất sợ, không dám ngủ vì sợ sẽ không bao giờ tỉnh dậy nữa. Sẽ bỏ lại người yêu và tất cả những hoài bão phía sau.. Giờ chỉ muốn người yêu ở bên và ôm để quên đi cảm giác này.
    AD CHO E HỎI NÓ CÓ BỊ BỆNH TÂM LÝ NÀO K Ạ ??
    E CẢM ƠN Ạ

    • Bệnh tâm lý thì chưa hẳn. Có thể những chuyện xảy ra hồi trước ám ảnh lên em ấy và khiến em ấy sợ hãi, đó là một chuyện dễ hiểu. Khi đau đớn đã qua người ta chẳng muốn nhớ về nó. Và nhiều khi những người muốn tự tử, không hẳn muốn tự tự thật mà họ chỉ muốn tìm ra lối thoát nào đó mà thôi.

  7. Chào bạn. Mình muốn hỏi bạn một vấn đề. Trước đây mình từng bị lạm dụng thân thể. Sau đó mình trở nên ghét người khác chạm vào bản thân. Ngày mọi thứ càng trở nên tồi tệ. Một cái vuốt đầu cũng khiến mình thấy ghét, thậm chí hét lên. Việc này ảnh hưởng tới cuộc sống mình rất nhiều. Mình đang phân vân xem có nên đi khám không?

  8. Xin chào chủ nhà ^^ Vì muốn tìm hiểu bản thân mình nên mình mới ghé thăm nhà và đọc bài này thôi, nhưng mình cảm thấy bạn viết rất chi tiết và cụ thể, có phải bạn học chuyên ngành khoa tâm lý học không vậy? (Mình đoán là ĐH XH&NV TPHCM đúng không :)))
    Ban đầu đọc mình bị giật mình, tự nhiên lại có anh Bạch Ngọc Đường ở đây, hoá ra là gặp đồng nghiệp rồi =)))))
    Mà cho minh hỏi, là bạn đã xem MV My OCD của Rhett and Link trên Youtube chưa? Mình xem cái đấy xong cứ tự hỏi không biết bản thân có mức chứng OCPD dạng nhẹ không. Vì, như trong vid, mình (khá) khó chịu khi người ta bóc thuốc trong vỉ viên nén không đúng hàng, cắt pizza phần to phần nhỏ hoặc khi mà chữ viết thiếu dấu, sau dấu chấm hay đầu dòng không viết hoa, hoặc viết bài mà nửa thì gạch lỗi sai nửa thì dùng bút xoá … Vì mấy cái nhỏ nhăt ấy mà mình hay bị mất thời gian khi kiểm tra kinh khủng -_- tuy khó chịu nhưng chỉ ở mức bị ngứa ngáy trong đầu thôi chứ chưa có gì dại dột =))))) Theo bạn có đúng là mình bị OCPD không?

    P/s: Sẽ follow nhà của nàng =))))), ô có Nhĩ Nhã kìa… (À mình cũng ADHD nữa =))))))

  9. Em chào chị, cảm ơn chị vì bài viết rất hay. Em hi vọng sẽ nhận được lời khuyên của chị trong trường hợp dưới đây của gia đình em. Đó là chị gái của em, chị ấy cũng có những triệu chứng như những gì trong bài viết của chị ấy. Biếu hiện ấy khá rõ ràng từ hồi chị ấy đi học đến giờ đã ngoài 30.
    – Về công việc: chị ấy đã có đi làm nhưng không có công việc nào chị ấy làm được lâu quá, thường chỉ được vài tháng, thậm chỉ là vài tuần là nghỉ việc, vì những lí do như phải làm thêm giờ, phải làm những công việc khác lúc thỏa thuận, ví dụ như công ty giao chị là người chuyên gấp áo, nhưng lúc nhiều việc lại giao chị đi hỗ trợ cắt chỉ thừa,… rồi do những người làm cùng nói xấu này nọ,.. nên chị ấy nghỉ việc.
    – Về sinh hoạt: chị ấy sạch sẽ quá mức mọi thứ, lau chùi, quét dọn, rửa bát,.. nếu người khác làm những công việc ấy, sau khi làm xong chị sẽ kiểm tra lại và lau dọn lại hết tất cả mặc dù mọi thứ đều đã sạch sẽ, ngăn nắp rồi. Nếu như ai làm không đúng ý chị ấy, chị ấy sẽ rất khó chịu, và nói nhiều. Hơn nữa, cách chị ấy làm đều máy móc, tất cả ngày nào cũng như ngày nào, không có gì cải tiến. Lúc nào cũng chỉ chăm chú vào việc dọn nhà sao cho thật sạch sẽ nhất. Nếu ai đó vô tình làm rây bẩn ra đâu đó thì chị ấy sẽ làm khó chịu. Cứ khi nào khó chịu là vào bàn ăn vừa ăn cơm chị ấy vừa nói. Và nếu như chị ấy hôm nay nấu ăn mặn quá, mọi người góp ý thì hôm sau các món ăn vẫn mặn, hoặc là chị ấy giận dỗi, cố ăn hết món đó. Việc này đã lặp lại nhiều năm nay nên mọi người nhà em ai cũng ái ngại ạ.
    – Về tâm lý: thực sự thì em không nắm rõ, nhưng lúc nào cũng cảm thấy chị ấy ghen tị với tất cả mọi người khi bố mẹ em quan tâm, hỏi han, nhắc đến, Trong tâm lý chị ấy lúc nào cũng nghĩ mọi người xung quanh ghét bỏ mình, không yêu thương mình, lúc nào cũng thấy cuộc đời này u ám, tuyệt vọng. Bố mẹ thực sự rất quan tâm đến chị ấy, nhưng mỗi khi hỏi han, tâm sự thì chị ấy lại khó chịu, gắt gỏng. Vì vậy bố mẹ em khá buồn phiền vì điều này, không dám thể hiện sự quan tâm nhiều quá với ai đó, không khí trong nhà khá nặng nề,
    Cho đến giờ thì chị em vẫn chỉ ở nhà, chị ấy ở nhà 24/24h, không đi đâu ra khỏi nhà cả ngày, Cả ngày cũng chẳng nói gì với ai, lúc nào cũng cố gắng tiết kiệm hết mức mọi thứ vì nghĩ mình không làm ra tiền nên không dám làm gì. Quần áo chị ấy tự giặt tay mặc dù cả nhà vẫn dùng máy giặt bình thường, không ăn gì nếu buổi trưa không có ai ở nhà,… Luôn khó chiu, nói mọi người khi họ không làm theo đúng ý chị ấy muốn, mặc dù đã rất nhiều lần giải thích cho chị ấy là làm như thế không ổn, nên thay đổi. Chị ấy rất cứng nhắc, ương bướng và thực sự là bảo thủ ạ.
    Thực sự, nếu chị đọc được bài hãy cho em xin lời khuyên nên làm gì vì bố mẹ cũng đã từng đưa chị ấy đi khám nhưng không hề có gì thay đổi.

    • Chào em,

      Chị bận ôn thi nên đến giờ mới có thời gian trả lời tin nhắn em, xin lỗi em nhé.

      Chị không phải là bác sĩ nên không thể chẩn đoán, kiến thức chuyên môn của chị rất hạn hẹp. Chị chỉ có thể nói là ba mẹ em nên đưa chị ấy đi khám lại ở những nơi uy tín hơn (nếu em cần địa chỉ thì email chị ở hatinhnguyet@yahoo.com)

  10. Trong hai trường hợp chị đưa ra, trước khi xem phần đáp án của chị em có phân tích thế này, tuy nhiên nó không giống mấy đáp án mặc dù em sắp xếp đúng hai loại bệnh đó.
    Ở cả hai trường hợp em cho là chị có sử dụng ám thị để đưa ra phát hiện cho người đọc, đại loại ở TH2 có từ “hoàn hảo”, hay các hành động thuộc chuẩn mực hoàn hảo quá mức khiến em không ngần ngại xếp nó vào Rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế, vì bài viết phía trên chị đã gửi ám thị vào từ đấy. TH1 tương tự, là sợ dơ bẩn, chuộng sạch sẽ.
    Ngoài ra TH2 chị có đề cập đến người này từng có ba mẹ cực kì ưa làm việc, theo chứng rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế thì “nhân cách” là nguyên nhân chủ yếu của bệnh này. Vì vậy có thể người này có nhân cách ảnh hưởng từ ba mẹ mình, dẫn đến hoàn hảo trong làm việc.

    Chị góp ý giúp em với ạ, em rất rất là thích blog của chị, từ lúc đọc bài viết chị trên page TLHTP là em mê đắm rồi. Thật sự rất muốn chị reply chỉ bảo thêm.

    Đồng thời cho em xin fb để có thể hỏi ý kiến chị nhiều hơn. Cám ơn chị

    • Thật ra cũng không hẳn là ám thị. Bởi ám thị mà để em nhận ra thì đó không còn là ám thị nữa. Tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế chính là bệnh nhân quá mức cầu toàn (perfectionist) đến mức nó gây ảnh hưởng lên đến chính người bệnh và các mối quan hệ xung quanh, và bệnh nhân không cảm thấy hành vi của mình có gì là sai cả trong khi người mắc OCD có thể nhận ra hành vi của mình là không bình thường.

      Nhân cách/tính cách có thể bị ảnh hưởng từ môi trường, từ gene, bẩm sinh, xã hội, yếu tố xã hội (sinh sống với cha mẹ) cần nhưng chưa đủ để từ đó xác định rằng do người này bị ảnh hưởng từ cha mẹ nên mới mắc OCPD. Khi chúng ta giải thích bệnh lý, chúng ta cần nhìn vào mô hình biopsychosocio tức tâm lý – sinh lý – xã hội, bởi vì những yếu tố này tác động lên nhân cách tính cách của một người và đều góp phần gây ra bệnh lý.

      Còn về fb chị thì chị ko kết bạn vs người lạ, nên xin lỗi em nhé, nếu em có câu hỏi gì muốn hỏi riêng thì em có thể gửi thư về email chị. Tốc độ chị rep inbox và rep email nó cũng tương đương nhau à em ơi =)) Với lại chị không thể trả lời những câu hỏi liên quan đến chương trình/ngành TLH ở Mỹ hay ở VN vì đơn giản là chị không ở VN và ngành chị học là Y Sinh chứ không phải tâm lý nên chị cũng ko rõ lắm về ngành. Ngoài ra các câu hỏi về các mối quan hệ thì chị không chắc sẽ giúp em được nhiều vì chị chỉ hứng thú với rối loạn tâm lý và sức khỏe tâm lý nên chị tự tìm hiểu sâu về nó chứ ngoài ra chị cũng không rành về các mặt khác như tâm lý gia đình, tâm lý tình yêu – hôn nhân… Nói trước để em khỏi thất vọng.

      • Em trước giờ môi khi cầm cuốn sách lên đọc chưa được vài phút đã gật lên gật xuống, chỉ khi đọc sách về tâm lí con người mới có hứng thú mà đọc mãi thôi. Nhưng tiếc là ở VN chỉ có kiến thức tâm lí giới hạn, em đành phải lên mạng tìm thêm thông tin. Không ngờ nhìn thấy trang này, chị đúng nghĩa “inspiration” cho em ấy.

        Ở kì Ám thị chắc chị đã đọc hết SCI mê án tập rồi ạ? Ở vụ thứ hai khi Miêu Miêu phán đoán bệnh tâm lí của Tề Lỗi và Dương Phong là phân liệt nhân cách và cả giáo sư Wilson cũng dùng thuật tâm lí tạo “Phân liệt nhân cách” cho người bệnh. Em thắc mắc là triệu chứng của ”Đa nhân cách” với ”Phân liệt nhân cách” là cùng một loại hay khác nhau? Triệu chứng của cả hai đều có khi xuất hiện nhân cách thứ n thì sẽ nhân cách chính sẽ không nhớ mình bị những việc nhân cách phụ đã làm, trong truyện có miêu tả điểm này. Nhưng em đọc trên mạng thì phân liệt nhân cách chỉ là bệnh nhân không muốn giao tiếp với các mối quan hệ, là người thích một mình, đơn độc. Nchung nó rối như mớ bòng bong. Em còn sắp sửa nhằm lẫn hai loại đó với tâm thần phân liệt nữa.

        Em mong chị sẽ rep em ạ.

      • Wow, rất vui khi những bài viết của chị truyền cảm hứng cho em để em tìm hiểu thêm về tâm lý con người. Inspiration is such a big word for me!

        Về SCI mê án tập thì chị chỉ đọc hết vụ án thứ 3 thì chị không thể nào đọc tiếp được nữa. Những vụ án sau đó, hay nói đúng hơn là cách Nhĩ Nhã dùng lồng kiến thức TLH vào khiến chị khá phản cảm và giận dữ vì nó hoàn toàn sai lệch gần 90% chứ không phải ít nữa. Chị có thể cảm thấy hứng thú khi Nhĩ Nhã giới thiệu một số concept như ám thị nhưng chị chẳng thể nào vui nổi khi Nhĩ Nhã mô tả những người mắc bệnh tâm lý/ tâm thầ là những kẻ giết người đáng sợ hay là máu lạnh, hoặc dùng sai thuật ngữ hoàn toàn. Nó ám chỉ những người mắc bệnh tâm lý / tâm thần là những kẻ nguy hiểm, góp phần tạo thêm định kiến đối với cái ngành đã phải đối mặt với khá nhiều định kiến như thế này.

        Một lý do khác khiến chị không thích SCI đó là có quá nhiều bạn trẻ coi những thông tin về tâm lý trong truyện là chính xác và đúng khoa học và lầm tưởng rằng ám thị là một cái gì đó rất “ngầu” và dễ thực hiện trong khi hiện thực là rất khó, hoặc tôn sùng hoá TLH cho rằng TLH có thể “đọc vị” được bất kỳ ai. Thật sự, chị chưa gặp được bất kỳ chuyên gia TLH nào vỗ ngực cho rằng mình có thể đọc vị được bất kỳ người nào. Ngôn ngữ cơ thể, từ cái khoanh chân, bắt tay nó phụ thuộc vào yếu tố văn hoá. Ví dụ như cách chúng ta vẫy tay gọi một người ở Việt Nam thì cùng một động tác ấy, chúng ta làm ở Mỹ thì lại là một dấu hiệu bất lịch sự vì ở Mỹ, động tác vẫy tay ấy là gọi chó hay thú cưng.

        Khi em đọc truyện, em nên chú ý tác giả thuộc category gì. Nhĩ Nhã là một tác giả đam mỹ chủ yếu, thế nên truyện của cô chỉ có thể được coi như đam mỹ có yếu tố trinh thám, tâm lý học chứ không thể coi nó như là một truyện trinh thám hay tâm lý học chính thống và vì thế, bất kỳ thông tin gì từ nó đều phải được treat with skepticism. Đây là thái độ mà bất cứ người nào theo khoa học cũng cần nên có.

        Anyway, chị nói hơi nhiều, hy vọng em có thể hiểu được vì đây không phải lần đầu chị trả lời những câu hỏi tâm lý liên quan đến SCI.

        Quay trở lại câu hỏi của em. Đa Nhân Cách khác hẳn với Nhân Cách Phân Liệt và Đa Nhân Cách cũng không phải nằm trong tập hợp các bệnh về rối loạn nhân cách, mà nó nằm chung tập hợp với PTSD. Chị có giải thích rất rõ ở trong bài viết về Đa Nhân Cách ở đây: https://hiroshimi.wordpress.com/2015/01/29/roi-loan-da-nhan-cach-chinh-sua-va-viet-lai-theo-dsm-5_/
        Đa Nhân Cách xuất hiện như một dạng bảo vệ nhân cách chính khi nhân cách chính không muốn đối mặt với những chấn thương tâm lý hay những tình huống khó khăn trong cuộc sống. Còn Nhân Cách Phân Liệt là một dạng premorbid của Tâm thần phân liệt, có nghĩa là người mắc tâm thần phân liệt có thể có những triệu chứng của Nhân Cách Phân Liệt trước những triệu chứng của tâm thần phân liệt.

        Nhân Cách Phân Liệt và Đa Nhân Cách hoàn toàn khác hẳn nha, thậm chí nó còn không nằm trong cùng một danh mục bệnh tâm lý mà nằm ở hai danh mục khác nhau => bản chất bệnh khác nhau. Chị cũng đã viết một bài về Nhân Cách Phân Liệt, em có thể vào mục lục để tìm đọc.

        Chị chỉ có thể nói là Nhĩ Nhã dùng sai hoàn toàn thuật ngữ bệnh lý và cả triệu chứng bệnh lý. Còn lại bản chất hai bệnh rất khác nhau và chị đã giải thích triệu chứng /nguyên nhân hai bệnh rõ trong bài nên cũng không biết phải nói thêm thế nào nữa.

  11. Em cám ơn chị nhiều. Không nhờ chị giải thích rõ em đã bị truyện làm hiểu sai lệch về bệnh lý mất. Em đọc gần hết các bài về các bệnh lý của chị rồi, sau đó mới đọc SCI. Thật may quá!

    Em rất hứng thú về ám thị và thôi miên, nhưng đúng như chị nói là làm được rất rất khó, phải nói là chỉ có trong truyện thôi. Nhưng chị có biết case nào ngoài đời thực có khả năng này không ạ? Em rất muốn được tìm hiểu về nó.

  12. Em cám ơn chị nhiều. Không nhờ chị giải thích rõ em đã bị truyện làm hiểu sai lệch về bệnh lý mất. Em đọc gần hết các bài về các bệnh lý của chị rồi, sau đó mới đọc SCI. Thật may quá!

    Em rất hứng thú về ám thị và thôi miên, nhưng đúng như chị nói là làm được rất rất khó, phải nói là chỉ có trong truyện thôi. Nhưng chị có biết case nào ngoài đời thực có khả năng này không ạ? Em rất muốn được tìm hiểu về nó.

    • Cho đến giờ chị chưa thấy case nào dùng ám thị mà giết người cả. Ám thị không mạnh đến mức đó. Tuy nhiên thường ngày chúng ta vẫn bị “ám thị” bởi những yếu tố xung quanh.
      Nói sao nhỉ, khi em nhìn/nghe một thứ gì đó thì sẽ kích hoạt sensory memory (dịch nôm na là trí nhớ giác quan vậy) bao gồm iconic memory (hình ảnh) và echoic memory (âm thanh), nhưng nó chỉ lưu lại trong tầng nhận thức của em tầm 1 giây hoạc 3-4 giây mà thôi, sau đó nó sẽ trôi xuống tầng tiềm thức, có nghĩa rằng em sẽ quên đi thông tin đó nhưng nó không biến mất hoàn toàn mà còn nằm ở trong đầu em. Em có thể nhận ra được hiện tượng này khi em học lại một thứ gì đó thì thời gian em học lại sẽ ngắn hơn so với thời gian khi em mới bắt đầu học thứ = thông tin vẫn còn nhưng các kết nối não bộ vs thông tin bị yếu dần đi do em không sử dụng thường xuyên. Tuy nhiên, khi gặp một dấu hiệu hay gợi ý nào đó liên quan đến thông tin đó thì đường dẫn sẽ được kích hoạt lại, mặc dù em có thể không để ý nhưng nó sẽ guide một số hành động/suy nghĩ của em.

      Ví dụ như trong một video mà chị nghe về trí nhớ, khi giải thích về iconic memory thì người giảng vẽ hình một con thỏ lặp đi lặp lại vài lần. Sau đó bẵng một lúc lâu sau thì người giảng mới hỏi, nếu cô nói /hɛɚ/ thì người đọc nghĩ đến cái gì? Đa số tất cả người nghe sẽ nghĩ đến con thỏ (hare) chứ không phải sợi tóc (hair) mặc dù cả hai cái đều phát âm giống nhau, đều là /hɛɚ/ Nhưng vì cô ấy đã “mớm” trước bằng việc vẽ hình con thỏ vài lần, mặc dù chúng ta không chú ý, nhưng do hình ảnh con thỏ gắn liền với danh từ bằng tiếng anh của nó nên lẽ tự nhiên khi cô ấy nói /hɛɚ/ thì chúng ta sẽ nghĩ đến thỏ chứ ko phải tóc.

      Đây cũng là cách mà ám thị hoạt động, expose you/priming you to tons of image/sound or information which you would not remember but enough to retain in you memory, and then using retrieval cues to activate the network.

      Chị cũng ko biết dịch ra như thế nào, nó cũng khá là phức tạp vì để hiểu được ám thị thì em cũng phải hiểu được trí nhớ hoạt động như thế nào, as well as sensation and perception. Chị đã đơn giản hóa nó lắm rồi, hy vọng em hiểu. Thực ra những thứ này chị chỉ suy luận và connect nó lại dựa trên những gì chị học, còn thông tin hay nghiên cứu về chủ đề này rất hiếm vì với chị nó không có tính áp dụng cao trong chủ đề mà chị muốn theo đuổi là sức khỏe tâm lý, cho nên cũng vì thế nên chị ko tìm hiểu nữa.

  13. Chị có thể tư vấn cho em về vấn đề điều khiển giọng nói để tự tin khi thuyết trình không? Bản thân em khi viết sẽ diễn đạt ý rất tốt, còn nói thì cứ bị sượng, không diễn đạt đủ ý, lấp vấp hay bị quên cái mình muốn nói. Mà người muốn thành công thì phải có bản lĩnh thuyết trình với mọi người.

    Chẳng hạn như ở lớp về làm văn thì em khá ổn, nhưng đến các bài tập nhóm về thuyết trình. Em bày ra ý kiến thì thường không được tán đồng, sau từ từ cũng khiến em ái ngại khi đưa ý kiến. Tức là em kém về khả năng trình bày và thuyết phục. Trong khi cách cư xử của em cũng không đến nỗi tệ, em luôn hòa mình với mọi người.

    Có một số bạn trong lớp có được vẻ đẹp, với giọng nói tốt, mặc dù tính cách rất tệ, họ thường không chơi với những người thấp hơn mình ( kiểu địa vị xã hội ấy), họ kết bạn với người ngang hàng, và cũng rất mạnh miệng. Luôn luôn đưa ra ý kiến và không chịu chấp nhận ý kiến của ng khác, kết quả dựa theo ý kiến của họ là thất bại nhưng họ vẫn khăng khăng giữ tư tưởng của mình. Vậy bây giờ em phải làm sao? Trong một nhóm,người có sự hấp dẫn bên ngoài sẽ dễ thuyết phục người khác, mặc cho điều đó là đúng hay sai ạ?

    Mong chị sẽ reply ạ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s